|
Title
|
تحليل فركتالي پارامترهاي لرزه خيزي و ارزيابي تنش هاي پوسته اي در شرق ايران
|
|
Type
|
Article
|
|
Keywords
|
فركتال، b-value، D-value، نسبت D/b، نرخ گشتاور لرزه اي، لرزه خيزي، گسل هاي فعال شرق ايران.
|
|
Abstract
|
پويايي زمين ساختي شرق ايران، كه در اثر همگرايي صفحه هاي عربستان و اوراسيا و حضور گسل هاي فعال متعدد شكل گرفته، سبب تمركز بالاي تنش و بروز زلزله هاي بزرگ تاريخي مانند طبس (1978) و بم (2003) شده است. هدف اين پژوهش، تحليل فركتالي پارامترهاي لرزه خيزي و بررسي ناهمگني تنش پوسته در گستره ي شرق ايران است. بدين منظور، داده هاي لرزه اي تاريخي و دستگاهي با بزرگاي بيش از 4 (1900-2024) از ISC وNEIC گردآوري، پالايش و در ZMAP و ArcGIS تحليل شدند. پارامترهاي b-value (نشانگر تنش و احتمال زلزله هاي بزرگ)، D-value (نشان دهنده ي پيچيدگي هندسي شكستگي ها و زلزله ها) و نسبت D/b-value هم زمان محاسبه و پهنه بندي گرديدند. نتايج نشان داد كه مقدار b-value در محدوده ي 0.8 تا 1.1 و D-value در حدود 1.6 تا 2.3 متغير است. نواحي با مقدار پايين b-value و D بالا، به ويژه در امتداد گسل هاي نهبندان و دشت بياض، بيانگر تمركز تنش بالا و افزايش احتمال رخداد زلزله هاي بزرگ تر است. گشتاور لرزه اي كل زمين لرزه هاي ثبت شده در كاتالوگ برابر با 1023*3.5 نيوتن متر برآورد گرديد كه منجر به نرخ سالانه ميانگين گشتاور لرزه اي به ميزان 1016*2.7نيوتن متر بر سال مي شود (اين نرخ با ميانگين گيري بر اساس سال هاي موجود در كاتالوگ محاسبه شده است). نسبت D/b كه شاخصي از انرژي نهفته و ناهمگني تنش به شمار مي رود، در اين نواحي بيش از 2 گزارش شده و هم خواني نزديكي با پهنه هاي داراي نرخ گشتاور لرزه اي بالا دارد. اين امر نشان مي دهد كه افزايش هندسه ي شكستگي ها هم زمان با افت مقدارb، بيانگر نزديك شدن منطقه به آستانه ي گسيختگي پوسته است. يافته هاي اين پژوهش با تأكيد بر نقش نسبت D/b در تحليل خطر لرزه اي، تصويري كمي از وضعيت تنش، ساختار گسل ها و پتانسيل زلزله هاي بزرگ در شرق ايران ارائه مي دهد.
|
|
Researchers
|
Mohammad Sadegh Sharifi (First researcher) , Saeed Zarei (Second researcher) , Reza Mansoori (Third researcher) , Abdullah Hussaini (Fourth researcher)
|