|
Title
|
چالش هاي زيست محيطي، ايمني غذايي و مقرراتي غلات مهندسي شده:
از تراريختي تا ويرايش ژنوم مبتني بر CRISPR
|
|
Type
|
Article
|
|
Keywords
|
Food safety; Gene flow; Labeling; Metabolomics; Risk assessment
ارزيابي ريسك، ايمني غذايي، برچسب گذاري، جريان ژن، متابولوميكس
|
|
Abstract
|
چكيده
مقدمه: غلات به عنوان ستون فقرات امنيت غذايي جهان، نقشي تعيين كننده در تأمين كالري و پروتئين جمعيت رو به رشد جهان ايفا مي كنند. با تشديد چالش هاي زيست محيطي از قبيل تغييرات اقليمي، محدوديت منابع آبي و افزايش تنش هاي زيستي و غيرزيستي، فناوري هاي مهندسي ژنتيك از تراريختي كلاسيك در محصولات زراعي تا سامانه هاي نوين ويرايش ژنوم (مانند CRISPR/Cas9) به ابزارهايي راهبردي براي ارتقاي عملكرد و كيفيت محصول تبديل شده اند. با اين حال، علي رغم پتانسيل هاي فني، ادغام اين فناوري ها در نظام هاي توليد كشاورزي همچنان با چالش هاي پيچيده اي در حوزه هاي ايمني غذايي، مخاطرات زيست محيطي و شكاف هاي عميق در سياست گذاري هاي نظارتي در كشورهاي مختلف روبه رو است. پژوهش حاضر با هدف تحليل جامع اين چالش ها و ارائه تصويري از وضعيت فعلي دانش در اين حوزه انجام شده است.
مواد و روش ها: اين مطالعه با رويكردي انتقادي و مروري، شواهد علمي موجود را در محورهاي ايمني غذايي، ارزيابي ريسك زيست محيطي و چارچوب هاي نظارتيِ غلات مهندسي شده تلفيق كرده است. جست وجوي منابع در پايگاه هاي استنادي معتبر (مانند Web of Science، Scopus و PubMed) با تمركز بر كليدواژه هاي اصلي انجام شد. معيارهاي ورود منابع شامل اعتبار علمي، ارتباط مستقيم با موضوع، و تكيه بر يافته هاي تجربي يا گزارش هاي بين المللي (WHO، FAO و EFSA) بود. تمركز تحليل بر موضوعاتي نظير جريان ژن، تغييرات ناخواسته در متابولوم، اثر بر موجودات غيرهدف، و تفاوت رويكردهاي نظارتي در قبال محصولات تراريخته در مقايسه با محصولات ويرايش شده ژنومي قرار گرفت.
يافته ها: استفاده از غلات مهندسي شده زماني مي تواند به پايداري و امنيت غذايي كمك كند كه ارزيابي ريسك آن ها بر مبناي مديريت علمي و به صورت موردي انجام شود. با اين حال، داده ها حاكي از آن است كه ايمني اين محصولات نبايد صرفاً بر اساس فرايند توليد، بلكه بايد بر پايه ويژگي هاي محصول نهايي ارزيابي شود. بهره گيري از رويكردهاي چنداُميكي (به ويژه متابولوميكس) به عنوان مكملي قدرتمند براي ارزيابي هم ارزي اساسي، امكان شناسايي تغييرات غيرمنتظره در تركيب شيميايي و آلرژي زايي را به طور قابل توجهي افزايش داده است. علاوه بر اين، شكاف ميان پيشرفت هاي سريع فناوري هاي نوين اصلاح ژنتيكي و چارچوب هاي نظارتي موجود در بسياري از كشورها، چالشي م
|
|
Researchers
|
Hamidreza Nooryazdan (First researcher)
|