ملک حسین شهریاری

کاملینا یکی از گیاهان روغنی مقاوم به تنشهای محیطی است که بهدلیل ارزش غذایی و صنعتی، در برنامههای بهنژادی مورد توجه قرار گرفته است. شناسایی لاینهای برتر این گیاه، میتواند نقش مهمی در بهنژادی گیاهی و افزایش پایداری و عملکرد این گیاه در شرایط تنش گرما ایفا کند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر تاریخ کشت و لاینها برای تمامی صفات مورفوفیزیولوژیک مورد بررسی در سطح 1 % معنیدار بود و نشاندهنده تنوع ژنتیکی قابل توجه بین لاینها و تأثیر تنش گرما بر صفات گیاهی بود. اثر متقابل تاریخ کشت و لاینها تنها برای وزن هزار دانه معنیدار بود که بیانگر ثبات عملکرد اغلب لاینها در شرایط محیطی مختلف است . در بین لاینها، لاین 93 با میانگین ارتفاع بوته 68 / 17 سانتیمتر، بیشترین تعداد شاخه فرعی ) 50 / 13 عدد(، بیشترین وزن هزار دانه ) 97 / 0 گرم(، بیشترین عملکرد دانه در بوته ) 50 / 325 گرم(، بالاترین درصد روغن ( 26 / 34 %( و بیشترین عملکرد روغن در بوته ) 66 / 111 گرم( به عنوان یکی از برترین لاینها شناخته شد. همچنین لاینهای 94 ، 95 ، 96 و 97 نیز در بسیاری از صفات عملکرد مشابه و مطلوبی داشتند. کمترین عملکردها به لاینهای 82 ، 84 ، 85 و 89 اختصاص داشت که در اکثر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکردی پایینتر از سایر لاینها بودند نتایج این تحقیق نشاندهنده وجود تنوع ژنتیکی بالا در لاینهای دابل هاپلوئید کاملینا و تأثیر قابل توجه تنش گرما بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکردی است. لاینهای 93 ، 94 ، 95 ، 96 و 97 به عنوان گزینههای برتر برای استفاده در برنامههای بهنژادی جهت بهبود عملکرد و مقاومت به تنش گرما پیشنهاد میشوند .