سمیه شرونی

در این پژوهش با بهره گیری از روش کتابخانه ای و بر مبنای شیوۀ توصیفی، تحلیلی و نیز تطبیقی به بررسی رمان های زمین سوخته احمد محمود (1381- 1310) و رجال فی الشمس غسان کنفانی(1972- 1936) به عنوان دو اثر کلیدی در ادبیات مقاومت ایران و فلسطین پرداخته می شود تا چگونگی کارکرد قدرت در ایجاد گفتمان جنگ و آوارگی در دو بافت فرهنگی متفاوت تحلیل و بررسی گردد و نیز در مجموع، هدف از انجام این پژوهش آن است که وجوه اشتراک و افتراق این دو اثر در بیان مفاهیمی چون قدرت، مقاومت، آوارگی و دیگری بررسی شود؛ بنابراین تلاش می شود نشان داده شود که گفتمان جنگ، سوژۀ آوارگی و دیگری را در این دو اثر چگونه منعکس ساخته است؟ بر این اساس، نظریات میشل فوکو( 1984- 1926) جامعه شناس برجستۀ فرانسوی پیرامون مواردی چون جنگ و قدرت، سلطه و انقیاد، نظریه حاکمیت و... به عنوان چارچوبی مناسبی برای تحلیل این آثار تشخیص داده شد. نتایج پژوهش نشان می دهد با وجود تفاوت های جغرافیایی و نیز ماهیت متفاوت استعمار در دو سرزمین و همچنین تفاوت آشکار محتوایی، بر اساس نظریات فوکو، هر دو اثر منعکس کنندۀ منطق مشابهی از قدرت مدرن هستند که بر زندگی و مرگ سوژه ها حکمرانی می کنند. در هر دو اثر بر اساس گفتۀ فوکو، قدرت سوژه را می سازد و شخصیت ها توسط گفتمان های قدرت ساخته می شوند.