سیدمحمد بیدکی

مدیریت کارآمد تاسیسات و ابنیه شهری با توجه به رشد شتابان جمعیت شهری و افزایش پیچیدگی زیرساخت ها، به یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری تبدیل شده است. رویکردهای سنتی نگهداری شامل نگهداری واکنشی که پس از وقوع خرابی انجام می شود و نگهداری پیشگیرانه مبتنی بر برنامه های زمان بندی ثابت، با محدودیت های جدی مواجه هستند. نگهداری واکنشی منجر به اختلالات گسترده، هزینه های بالای تعمیرات اضطراری و کاهش عمر مفید تاسیسات می شود، در حالی که نگهداری پیشگیرانه اغلب به تعمیرات غیرضروری و هدر رفت منابع منجر می گردد. این مقاله یک چارچوب جامع برای طراحی و پیاده سازی سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی جهت پایش و نگهداری پیش گیرانه تاسیسات شهری در زمان واقعی ارائه می دهد. معماری پیشنهادی بر پایه چهار لایه اصلی شامل لایه ادراک (حسگرهای اینترنت اشیا)، لایه شبکه (ارتباطات و محاسبات لبه)، لایه پردازش و تحلیل (الگوریتم های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق) و لایه کاربردی (داشبوردها و سیستم های هشدار) طراحی شده است. بررسی مطالعات موردی در حوزه های مختلف از جمله پل ها، جاده ها، شبکه های آب و انرژی نشان می دهد که پیاده سازی این سامانه ها می تواند هزینه های نگهداری را تا 40 درصد کاهش داده، خرابی های غیرمنتظره را تا 55 درصد کاهش دهد و عمر مفید تاسیسات را به طور قابل توجهی افزایش دهد. چالش های فنی، امنیتی، سازمانی و اقتصادی پیاده سازی نیز مورد بحث قرار گرفته و راهکارهای عملی برای غلبه بر این موانع ارائه شده است.