رضا جمالی

حقیقت مقام ابراهیم علیه السلام در آیه شریفه «اتّخذوا من مقام ا براهیم مصلّی» از موضوعات و مسائل پر اهمیت در بین فقها است، که موضوع نماز پشت مقام و مسئله ازدحام جمعیت را در بردارد. این تحقیق تحلیلی، کتابخانه ای است که هدف از آن مشخص نمودن «حقیقت مقام» و حل مسئله ازدحام جمعیت در زمان انجام نماز واجب پشت مقام خصوصا در صورت امکان انتقال مقام است. نتیجه آنکه مقام، همان سنگ محل پای حضرت ابراهیم علیه السلام است. این دیدگاه با مبانی ادبی، قواعد تفسیری و مفاهیم فقهی هماهنگ است. بر اساس گزاره های تاریخی و روایی، مکان اصلی مقام ابراهیم، از مکان عصر پیامبر اکرم (ص) تغییر کرده است، که مهم تریـن روایت کـه هـم بـه لحـاظ سـند و هـم دلالـت قابـل پذیـرش اسـت، صحیحه ابن ابی محمود از امام رضا علیه السلام جایگاه فعلی را جهت انجام نماز طواف، تثبیت کرده است، به گونه ای که مقام بین او و کعبه قرار گیرد و در صورت امکان باید مقام را به جای اصلی آن در زمان پیامبر(ص) برگرداند.