رضا جمالی

مطابق فتوای فقهای عامّه و امامیه، بر طواف کننده، واجب است بعد از انجام اعمال طواف، پشت مقام حضرت ابراهیم، دو رکعت نماز طواف به جا آورد و اگر عمدا این عمل را انجام نداد، حج او دچار اشکال میگردد. امروزه نظر به ازدحام جمعیت که در همه ایام علی الخصوص ایام حج واجب، رخ میدهد، دشواری انجام این واجب، پوشیده نیست که ضرورت ارائه تحقیقات و پژوهش های مستقل در این رابطه را آشکار می سازد. بر پایه یافته های این پژوهش که با رویکرد تطبیقی و به روش توصیفی تحلیلی، به تبیین دیدگاه فقهای عامّه و امامیه و ادله ایشان پرداخته است، خواندن ن ماز طواف در پشت مقام ابراهیم علیه اسلام در فرض محل بحث، واجب نیست بلکه نماز گزار میتواند آن را در طرف راست یا چپ مقام انجام دهد. اگر اقامه نماز در طرفین هم ممکن نبود میتواند با فاصله زیاد در جایی که