سمیه شرونی

برخی رویکردها در جامعه شناسی ادبیات، رمان را برگردان زندگی روزمره در عرصۀ ادبی می داند؛ بنابراین رمان ها به عنوان آثاری ارزشمند در مطالعات جامعه شناسی ادبیات حائز اهمیت بسیار اند. نویسندگان زن نیز در آثارشان همواره به انعکاس وضعیت زندگی زنان در دوره های مختلف پرداخته اند. از جمله این نویسندگان بلقیس سلیمانی است که در رمان بازی آخر بانو، به داستان زندگی یک زن در دوره های مختلف همراه با تغییر و تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه پرداخته است. در این پژوهش بر مبنای نظریۀ پی یر بوردیو-جامعه شناس و منتقد برجستۀ فرانسوی- به موقعیت زنان و سرمایه های شخصیت‏های زن و نیز میدان هایی که زنان در آن‏ها برای دست یابی به سرمایه های بیشتر وارد شده اند، پرداخته می شود. با به کارگیری این نظریه می توان تحلیل های عمیق تری از لایه های زیرین متن ادبی ارائه داد، ابعاد اجتماعی را بررسی کرد و به خوانش علمی تری از رمان دست یافت. بررسی ها نشان می دهد، مشهورترین میدان ها که زنان به آن وارد می شوند میدان علم و فراگیرترین میدان ها، میدان سیاست است. زنان در کسب سرمایه ها در میدان های مختلف کمک به یکدیگر و کنش های همدلانه را بر کنش های رقابت جویانه ترجیح می دهند. همچنین کسب سرمایه های فرهنگی در بالاترین سطح می تواند سبب کسب سرمایه نمادین، اجتماعی و نیز اقتصادی باشد به گونه ای که سبب تغییر طبقۀ اجتماعی فرد گردد.