سمیه شرونی

بافت تاریخی شهر بوشهر با وجود برخورداری از معماری منحصربه فرد و سرمایه های فرهنگی ارزشمند، با فرسایش کالبدی و رکود اجتماعی شدید مواجه است. در چنین شرایطی، ظرفیت آیین خیّامی به عنوان یک میراث فرهنگی ناملموس می تواند محرک بازآفرینی این محدوده باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی استراتژی های بازآفرینی فرهنگ ـ مبنا با تأکید بر ظرفیت های خیام خوانی انجام شده است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش شناسی، در دسته پژوهش های آمیخته قرار می گیرد. ابتدا با مرور ادبیات موضوع، استراتژی های مرتبط با بازآفرینی فرهنگ -مبنا شناسایی شدند. سپس، استراتژی ها توسط خبرگان بومی اولیت بندی شدند. در ادامه، به کمک تکنیک تحلیل ساختاری اثرات متقابل میک مک (MICMAC)، میزان تأثیر گذاری و تأثیر پذیری استراتژی ها بررسی شد و شناسایی پیشران ها بر این اساس انجام گرفت. یافته های تحقیق نشان می دهد که سه استراتژی اصلی شامل: «توسعه رویداد های فرهنگی»، «بازسازی و بهسازی بناهای تاریخی» و «توسعه صنایع خلاق» دارای بیشترین میزان اثرگذاری بوده و به عنوان پیشران های کلیدی در بازآفرینی بافت تاریخی بوشهر مطرح اند. در نتیجه لازم است سرمایه گذاری ها و برنامه های اصلی با تمرکز بر این سه حوزه صورت گیرد. به موازات این اقدامات، مدیریت دقیق«تصویر ذهنی و برندسازی» ضروری است. سایر استراتژی ها در اولویت های بعدی قرار می گیرند و زمینه های اجرایی آنها در پی تحقق پیشران ها محقق خواهد شد. با این حال، تضمین پایداری پروژه در بلندمدت، نیازمند توجه ویژه به استراتژی «مشارکت اجتماعی و پیوند نهادها» است. به طور کلی، روش ارائه شده در این پژوهش می تواند به عنوان یک نقشه راه استراتژیک برای سیاست گذاران و برنامه ریزان شهری جهت احیای بافت تاریخی بوشهر به کار گرفته شود.