سیف اله اندایش

این پژوهش با رویکرد علم سنجی به بررسی ساختار علمی و روندهای پژوهشی حوزه تعامل انسان و رایانه (Human–Computer Interaction) پرداخته است. داده های استخراج شده از پایگاه های معتبر علمی نشان می دهد که این حوزه طی چهار دهه اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده و از یک زمینه محدود در علوم رایانه به یک عرصه میان رشته ای گسترده شامل علوم شناختی، طراحی تعاملی، مهندسی نرم افزار و علوم رفتاری تبدیل شده است. تحلیل هم رخدادی واژگان (Co-occurrence) نشان داد که محورهای کلیدی پژوهش شامل تجربه کاربر، سیستم های تعاملی هوشمند، مدل سازی شناختی، رابط های مبتنی بر ژست و فناوری های پوشیدنی است. نتایج خوشه بندی اسناد نیز بیانگر وجود سه حوزه اصلی است: مفاهیم بنیادین تعامل انسان و رایانه، روش ها و مدل های تحلیلی، و فناوری های نوظهور در طراحی رابط های هوشمند. همچنین بررسی روند انتشار اسناد نشان می دهد که از سال های اخیر و هم زمان با پیشرفت هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، تعامل انسان و رایانه با رشد شدید تولیدات علمی مواجه شده است. در مجموع، یافته ها نشان می دهد که این حوزه در مسیر تکامل و گسترش مستمر قرار دارد و آینده آن به توسعه سیستم های سازگار، هوشمند و مبتنی بر نیازهای شناختی و رفتاری کاربران وابسته است.