سیف اله اندایش

هوش مصنوعی طی دهه های اخیر به یکی از مؤثرترین فناوری ها در بهبود و تحول فرآیندهای فرم دهی فلزات تبدیل شده است. این مقاله با هدف بررسی چشم اندازهای پژوهشی، روندهای موضوعی و خوشه های مفهومی مرتبط با کاربردهای هوش مصنوعی در فرآیندهای مختلف شکل دهی فلزات، یک تحلیل علم سنجی جامع بر داده های منتشرشده در پایگاه های معتبر بین المللی انجام داده است. نتایج نشان می دهد که رشد علمی این حوزه از دهه 1990 آغاز شده و از سال 2020 به بعد با جهشی چشمگیر همراه بوده است؛ به ویژه در زمینه هایی نظیر شبیه سازی رفتار مواد، پیش بینی عیوب، بهینه سازی پارامترهای فرآیندی و توسعه سیستم های کنترل هوشمند در روش هایی مانند آهنگری و نورد. تحلیل هم واژگانی و شبکه همکاری ها نشان می دهد که پژوهش ها به طور فزاینده ای ماهیت میان رشته ای یافته و همگرایی میان علوم داده، مهندسی مواد و فناوری تولید هوشمند در حال گسترش است. همچنین کشورهای چین، آمریکا و آلمان بیشترین سهم را در تولید دانش این حوزه دارند. موضوعات نوظهوری همچون تولید خودکار، یادگیری عمیق، شبیه سازی بلادرنگ و سیستم های تصمیم یار هوشمند نیز به عنوان جهت گیری های آینده شناسایی شدند. این مطالعه تصویری جامع از ساختار علمی و مسیرهای تحول این حوزه ارائه می کند و می تواند مبنایی برای برنامه ریزی پژوهشی و صنعتی قرار گیرد.