سیف اله اندایش

توسعه مهارت های کارآفرینی به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی توانمندسازی نسل آینده، در سال های اخیر جایگاه ویژه ای در سیاست های آموزشی و توسعه انسانی یافته است. در این میان، دانش آموزان استثنایی به دلیل مواجهه با محدودیت های ساختاری، آموزشی و اجتماعی، بیش از سایر گروه ها نیازمند رویکردهای نوآورانه و فراگیر در آموزش مهارت های کارآفرینی هستند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین روش های ارتقای مهارت های کارآفرینی در دانش آموزان استثنایی در ایران و با رویکردی جامع، ملی و آینده نگر انجام شده است. چارچوب نظری پژوهش بر تلفیق نظریه سرمایه انسانی، الگوی اشتغال پذیری و رویکرد آموزش کارآفرینی فراگیر استوار است. در این پژوهش با مرور نظام مند مطالعات داخلی و بین المللی و تحلیل روندهای نوظهور آموزشی، نقش فناوری های نوین در توسعه آموزش کارآفرینی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که ارتقای مهارت های کارآفرینی در دانش آموزان استثنایی مستلزم گذار از آموزش های سنتی مهارت محور به سوی الگوهای یادگیری انعطاف پذیر، شخصی سازی شده و مبتنی بر تجربه است. همچنین، بهره گیری از فناوری های نوین، طراحی جهانی برای یادگیری، شبیه سازی های آموزشی، آموزش مبتنی بر پروژه، شبکه سازی اجتماعی و مشارکت خانواده، مدرسه و نهادهای حمایتی، از مهم ترین عوامل مؤثر در تقویت شایستگی هایی نظیر خودمدیریتی، شناسایی فرصت، تاب آوری، خلاقیت و استقلال اقتصادی شناخته شدند. نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی یک اکوسیستم آموزشی فراگیر و سیاست گذاری هماهنگ میان نظام آموزش و پرورش، بخش خصوصی و نهادهای حمایتی تأکید دارد تا زمینه ارتقای اشتغال پذیری، مشارکت اجتماعی و توسعه فرصت های کارآفرینانه برای دانش آموزان استثنایی در ایران فراهم شود.