احمد شادی

زمینه: سرطان مثانه، دهمین سرطان شایع در جهان است و میزان بروز آن در سراسر جهان به ویژه در کشورهای توسعه یافته به طور پیوسته در حال افزایش است و امروزه افزایش مقاومت به داروهای ضد سرطان، سطح بالای سمیت و عوارض جانبی مرتبط با داروهای خاص شیمی درمانی منجر به افزایش نیاز به داروهای ضد سرطان جدید مبتنی بر ترکیب های زیست فعال طبیعی شده است. هدف: در این پژوهش اثرهای آنتی اکسیدانی و ضدسرطانی فوکوئیدان استخراج شده از جلبک سارگاسوم روی رده سلول سرطانی T24 مثانه بررسی شد. روش‏شناسی: فوکوئیدان با روش کلسیم کلرید از جلبک قهوه ای سارگاسوم استخراج و پس از آن با استفاده از کیسه دیالیز خالص سازی شد. ساختار شیمیایی فوکوئیدان استخراج شده به وسیله طیف سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز (FT-IR) تأیید شد. در نهایت، فعالیت آنتی اکسیدانی نمونه با آزمون DPPH، سمیت سلولی آن بر رده T24 با سنجش MTT و اثر ضدمهاجرتی آن بر سلول های سرطانی مثانه با آزمون خراش سلولی ارزیابی شد. یافته ها: طیف FT-IR حضور گروه های سولفات، فوکوز و اورونیک اسید را تأیید کرد. فوکوئیدان در غلظت 50 میکروگرم بر میلی لیتر بیش از 81 درصد رادیکال های آزاد DPPH را پاک سازی نمود. در آزمون MTT (پس از 24 ساعت)، فوکوئیدان به صورت وابسته به دوز زنده مانی، سلول های T24 را کاهش داد و مقدار IC50 برابر 7/25 ± 1/0 میکروگرم بر میلی لیتر به دست آمد. همچنین فوکوئیدان حتی در غلظت های زیر IC50، مهاجرت سلول های سرطانی را به طور معنی داری مهار کرد. نتیجه گیری: فوکوئیدان استخراج شده از جلبک سارگاسوم خلیج فارس دارای فعالیت آنتی اکسیدانی قوی و اثرهای ضدسرطانی قابل توجه (سمیت انتخابی و مهار مهاجرت) بر سلول های سرطانی مثانه است. این پلی ساکارید سولفاته طبیعی می تواند به عنوان کاندیدای امیدبخش برای توسعه داروها یا مکمل های کمکی در درمان سرطان مثانه مورد بررسی بیشتر قرار گیرد.