احمد شادی

زمینه: سرطان معده یکی از شا یعترین و کشندهترین سرطانها در جهان است و درمانهای کنونی با چالشهایی مانند بازگشت بیماری، مقاومت دارویی و عوارض جانبی شدید مواجهند. سنتز زیستی نانوذرات فلزی با استفاده از منابع طبیعی، بهویژه جلبک اسپیرولینا، به عنوان یک روش سبز و امیدوارکننده برای تولید عوامل ضدسرطان ی نوین با سمیت کمتر مورد توجه است. هدف: این پژوهش با هدف سنتز زیستی نانوذرات اکسید نقره )AgO )و اکسید مس )(II ( CuO )با استفاده از عصاره اسپیرولینا و ارزیابی فعالیت ضدسرطانی آنها بر روی رده سلولی سرطان معده ) AGS )انجام شد. روششناسی: نانوذرات به روش سنتز سبز با استفاده از عصاره آب ی اسپیرولینا و پ یشمادههای نیترات نقره و نمکهای مس در شرایط حرارت دهی سنتز شدند. مشخصه یابی نانوذرات با روشهای Vis-UV، XRD، FTIR، FESEM، DLS، زتا پتانسیل و BET انجام شد. فعالیت ضدسرطانی با آزمون MTT و تعیین غلظت بازدارندگ ی نیمه )₅₀IC )بر روی رده سلول ی AGS و فعالیت ضدباکتریایی با روشهای MIC و MBC بر روی چهار سویه استاندارد ارزیابی گردید. یافتهها: نانوذرات AgO کروی تا بیضوی با میانگین اندازه 70-30 نانومتر و نانوذرات CuO با اشکال چندوجهی و میانگین اندازه 150-80 نانومتر سنتز شدند. آنالیز XRD تشکیل فازهای کریستالی خالص اکسید نقره و اکسید مس )(II( تنوریت( را تأ یید کرد. پتانسیل زتا برای نانوذرات AgO و CuO به ترتیب -29/69 و -31/85 میلیولت اندازهگیری شد که نشاندهنده پایداری کلوئیدی مناسب بود. سطح ویژه نانوذرات CuO) g²/m 3/6048 )به طور قابل توجهی باالتر از نانوذرات AgO)g²/m2/5430 (بود. فعالیت ضدباکتریایی نانوذرات اکسید نقره با MIC و MBC به ترتیب در محدوده 1/0-95/97 و 7/0-81/97 میکروگرم بر میلی لیتر تعیین شد، در حالی که نانوذرات اکسید مس )(II تا غلظت 10 میلیگرم بر میلیلیتر فاقد اثر مهاری و کشندگ ی بودند. هر دو نانوذره فعالیت ضدسرطانی وابسته به غلظت نشان دادند. مقدار ₅₀IC برای نانوذرات AgO بر روی سلول های AGS برابر با 41.62 میکروگرم بر میلیلیتر و برای نانوذرات (II(CuO برابر با 118 میکروگرم بر میلیلیتر به دست آمد. نتیجهگیری: سنتز زیستی با استفاده از عصاره اسپیرولینا روشی کارآمد و سازگار با محیط زیست برای تولید نانوذرات اکسید فلزی با فعالیت ضدسرطانی است. نانوذرات سنتز شده، به ویژه نانوذرات اکسید نقره، فعالیت ضد