احسان حیدرزاده

صوت و منظر صوتی به عنوان محرک های احساسی هستند که کیفیت فضاهای شهری را تحت الشعاع قرار می دهند. صوت به عنوان جزئی تفکیک ناپذیر از اتمسفر شهری بر کیفیت فضای شهری تاثیر می گذارد. امروزه افزایش و تعدد منابع صوتی مانند صدای ناشی از ترافیک، فعالیت های انسانی و صداهای مزاحم، منظر صوتی ناخوشایندی را ایجاد کرده و ادراک ذهنی صوتی مغشوشی را در شهروندان ایجاد می کند. این موارد اهمیت پرداختن به منظر صوتی در فضاهای شهری را روشن می کند. در همین راستا پژوهش حاضر، با هدف ارتقا کیفیت منظرصوتی بازارهای قدیم و شهرداری، واقع در شهر جم پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، شامل کسبه و مراجعه کنندگان بازارها است که از میان آنها، 150نفر (75 نفر به ازای هر بازار) به عنوان نمونه مورد مطالعه به صورت هدفمند انتخاب شده اند. پس از پیمایش میدانی و تکمیل پرسشنامه ها، داده ها در نرم افزار SPSS وارد شده و با مدل تحلیل عاملی اکتشافی مورد تحلیل قرار گرفته اند. مطابق یافته ها، 23 شاخص تأثیرگذار بر ارتقاء منظر صوتی در بازارهای قدیم و شهرداری در 6 عامل «منظر صوتی موسیقیایی محیط»، «منظرصوتی سرزنده محیط»، «منظر صوتی سمعی- بصری محیط»، «منظرصوتی تعامل و حمل و نقل محیط»، «منظرصوتی اقتصادی محیط» و «منظرصوتی طبیعت محیط» دسته بندی شدند. طبق نتایج به دست آمده اعوامل «منظرصوتی تعامل و حمل و نقل محیط»، «منظرصوتی طبیعت محیط» و «منظرصوتی سرزنده محیط» دارای بیشترین امتیاز از میان سایر اعوامل هستند. از مقایسه وضعیت دو بازار نیز چنین بر می آید که بازار قدیم دارای بهترین وضعیت (0.4365) و بازار شهرداری دارای نازل ترین وضعیت ( 0.436-) را به لحاظ کیفیت منظر صوتی داشته اند؛ و در انتها پیشنهاداتی برای ارتقا منظرصوتی دو بازار ارائه شده است.