هادی کشاورز

اقتصاد ایران طی چند دهه اخیر شاهد نوسانات شدیدی در بسیاری از متغیرهای اقتصادی و مالی بوده است، که باعث آسیب پذیری بخش های مولد و کسب وکارها شده است. این پژوهش در تلاش است اثر شوک های اقتصاد کلان را بر صنعت خرما در استان بوشهر را بررسی نماید. بدین منظور از داده های صادرات خرما برای دوره 1376 تا 1398 استفاده گردید. برای بررسی فرضیه های تحقیق از تکانه نرخ ارز، پولی، مخارج عمرانی دولت، تورم و تحریم های هسته ای در کنار سایر متغیرهای توضیحی استفاده شده است. برای بررسی اثر تکانه ها بر روی صادرات خرما از الگوی خود رگرسیون برداری (VAR)به صورت فصلی استفاده شده است. بررسی توابع واکنش آنی (IRF) برای صادرات خرما نشان می دهد مقادیر با وقفه صادرات خرما و نرخ ارز بر میزان صادرات اثر مثبت و قیمت بر صادرات اثر منفی میگذارد. تجزیه واریانس صادرات خرما نیز نشان می دهد که در پایان سال اول بعد از مقادیر با وقفه صادرات، به ترتیب، تکانه نرخ ارز و قیمت بیشترین سهم را در توضیح دهندگی واریانس خطای پیش بینی داشته اند. نتیجه مهم این پژوهش، عدم اثرگذاری شوک های تحریم بر بازار صادراتی خرما بوده است که نشان می دهد صنعت خرما از طریق ایجاد بازار صادراتی پایدار و برنامه ریزی مناسب، می تواند در شرایط تحریم هم به عنوان یک منبع درآمد و ارزآور برای کشور عمل کند.