02 تیر 1403
حميدرضا پيغمبري

حمیدرضا پیغمبری

مرتبه علمی: استادیار
نشانی: دانشکده ادبیات و علوم انسانی - گروه تاریخ
تحصیلات: دکترای تخصصی / تاریخ ایران باستان
تلفن: 09196273304
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان بررسي مباني ايدئولوژيك صحنه هاي تاج ستاني از ايزدان در هنر ايران باستان
نوع پژوهش مقالات در نشریات
کلیدواژه‌ها
ثبت نشده‌است!
مجله مطالعات باستان شناسی
شناسه DOI
پژوهشگران حمیدرضا پیغمبری (نفر اول)

چکیده

یکی از مضامین پرکاربرد در هنر شرق باستان، صحنه­ های نمادین اعطای مقام پادشاهی از سوی خدایان است که جایگاه والای مقام پادشاهی و تأیید آسمانی پادشاه یا به ­عبارتی رابط? قوی دین و سیاست را نشان می ­دهد. این صحنه­ ها در آثار هنری ایران باستان نیز مکرر به­ چشم می­ خورند. مقال? پیش ­رو با تکیه بر ملاحظات سیاسی و مسائل تاریخی، علل و زمینه های توجه پادشاهان ایرانی به این رسم را بررسی می­ کند. تحلیل­ ها نشان می ­دهد که هخامنشیان در مواجهه با مردمان شرق باستان؛ اشکانیان در مواجهه با یونانیان؛ و ساسانیان در مواجهه با کوشان ­ها و رومیان، از زبان هنری برای تبلیغات خود بهره گرفته ­اند و صحنه ­های تاج­ ستانی از خدایان یکی از مهم­ترین آن ها بوده است. این تبلیغات در میان رعایا و رقبای داخلی پادشاهی نیز کاربرد داشت. بنابراین برخی از پادشاهان ایرانی مانند داریوش یکم هخامنشی، اردشیر بابکان و خسرو دوم ساسانی که در مشروعیت سلطنت آنان تردیدهایی اساسی وجود داشت، بیش از همه به این صحنه ­ها روی آورده ­اند. از این رو، صحنه ­های تاج ستانی از ایزدان در هنر ایران باستان به ­رغم جلو? ناپسندی که در نظرگاه دین زردشتی داشت، به سنت­ های باستانی پادشاهی تعلق داشته و به ­معنای دگراندیشی یا بدعت­ گرایی پادشاهان نیست.