سیده نرجس حسینی

زمینه: خوردگی فولاد کربنی یکی از چالش های مهم صنایع فرایندی است و استفاده از بازدارنده های آلی رویکردی مؤثر برای کنترل آن به شمار می رود. دیمینازن به عنوان یک ترکیب چندکاتیونی، پتانسیل تشکیل لایه محافظ بر سطح فلز را دارد. هدف: ارزیابی کارایی بازدارنده دیمینازن در کاهش خوردگی فولاد کربنی و بررسی اثر عوامل محیطی و سینتیکی شامل نوع محیط، دما، pH، زمان ماند محلول و مدت غوطه وری الکترود. روش‏شناسی: آزمون های الکتروشیمیایی شامل امپدانس الکتروشیمیایی و پلاریزاسیون تافل در محیط های HCl، H₂SO₄و NaOH نیم مولار و NaCl 5/%3 انجام شد. اثر دما،pH و پارامترهای سینتیکی شامل زمان ماند محلول و مدت زمان تماس الکترود با محلول بررسی گردید و تحلیل سطحی AFM برای ارزیابی تغییرات مورفولوژی سطح به کار گرفته شد. یافته‏ها: دیمینازن یک بازدارنده از نوع مختلط است که عملکرد آن وابسته به غلظت بوده و در محیط های اسیدی بیشترین راندمان را نشان داد؛ به طوری که راندمان آن در اسید سولفوریک حدود 90%، در اسید کلریدریک حدود 80%، در محیط نمکی حدود 35% و در محیط قلیایی NaOH حدود تنها 8% بود. افزایش دما (تا C° 45)، زمان ماند محلول و همچنین زمان تماس سطح فلز با محلول (تا 48 ساعت) موجب کاهش تدریجی کارایی شد. تغییر pH نیز رفتار متفاوتی ایجاد کرد؛ در HCl، افزایش pH موجب پایداری بیشتر لایه جذب شده شد، در حالی که در H₂SO₄ تنها در pHهای بسیار پایین راندمان بالا حاصل شد. نتایج AFM نیز تشکیل فیلم پایدارتر در محیط سولفوریکی و کاهش شدت حمله موضعی در محیط کلریدریک را تأیید کرد. نتیجه‏گیری: دیمینازن بازدارنده ای مؤثر برای فولاد کربنی است، اما عملکرد آن به ماهیت محیط و شرایط عملیاتی وابسته است. بیشترین کارایی در محیط های اسیدی و در زمان های ماند و تماس کوتاه حاصل می شود و پایداری فیلم محافظ در شرایط سخت تر کاهش می یابد.