05 اردیبهشت 1403
سيدناصر جابري

سیدناصر جابری

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی: دانشکده ادبیات و علوم انسانی - گروه زبان و ادبیات فارسی
تحصیلات: دکترای تخصصی / زبان و ادبیات فارسی
تلفن: 07733444574
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی و تحلیل انواع پیرنگ غیر خطی در داستان های کوتاه دفاع مقدس
نوع پژوهش پارسا
کلیدواژه‌ها
دسترسی ندارم
پژوهشگران ارینب مظفری (دانشجو) ، لیلا رضایی (استاد راهنما) ، سیدناصر جابری (استاد مشاور)

چکیده

داستان دفاع مقدس به ویژه داستان کوتاه در دهههای اخیر از جمله دههی هشتاد رشد کیفی قابل توجهی را تجربه کرده است. داستان کوتاه دفاع مقدس در دهه ی هشتاد با گام نهادن در دنیای مدرن، فنون و شگردهای نوین و متفاوتی را در روایت به کار بسته است. داستان کوتاه مدرن ویژگیهایی متفاوت با نوع سنتی داستان دارد. این نوع ادبی به دلایلی از جمله: کوتاهی و ایجاز که آن را به سوی کمینهگرایی (Minimalism) سوق میدهد، سرشت شعرگونه، نمایشمحور بودن، تمرکز بر توصیف دنیای درونی شخصیتها و رویکرد متفاوت به مقولهی زمان، در اغلب موارد از پیرنگ خطی (سنتی) - که ریشه در آرای ارسطو دارد – بیبهره مانده است. در پیرنگ این نوع داستان رابطهی علی و معلولی میان رویدادها و سیر خطی زمان که از اصول پیرنگ خطی (سنتی) است رعایت نمیشود. همچنین داستان کوتاه مدرن اغلب دارای پایان باز است. مجموعه این عوامل و ویژگیها سبب غیرخطی شدن پیرنگ این نوع داستان شده است. داستان کوتاه مدرن که از پیرنگی غیرخطی بهره میگیرد و از همین رو با کاهش سطح انسجام و یکپارچگی رو به رو شده است، ناگزیر است در چیدمان و ترتیب و توالی رویدادهای خود از عوامل و ابزارهایی متفاوت استفاده کند. این عوامل و ابزارهای جایگزین در سه دسته تقسیم بندی شده اند: عوامل مفهومی، بلاغی و بیانی. در این پژوهش این عوامل سهگانه در 9 داستان کوتاه دفاع مقدس که از پیرنگ غیرخطی برخوردارند مورد بررسی قرار گرفت. نتیجهی این پژوهش نشان میدهد که عوامل مفهومی و بلاغی از جمله عوامل پرکاربردیاند که در داستانهای مدرن دفاع مقدس جایگزین عوامل سنتی پیرنگ خطی شدهاند.