05 اردیبهشت 1403
سيدناصر جابري

سیدناصر جابری

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی: دانشکده ادبیات و علوم انسانی - گروه زبان و ادبیات فارسی
تحصیلات: دکترای تخصصی / زبان و ادبیات فارسی
تلفن: 07733444574
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان تحليل فرآيند نظام گفتماني طرح واره هاي تنشي-عاطفي در شعر ادونيس و شاملو با رويكرد نشانه-معناشناسي (مطالعۀ موردي شعر «مرثيه الحلّاج» و «مرگ ناصري»)
نوع پژوهش مقالات در نشریات
کلیدواژه‌ها
گفتمان، نشانه-معناشناسی، طرح واره های تنشی-عاطفی، ادونیس، شاملو.
مجله Journal of Language Relationship
شناسه DOI
پژوهشگران عباس نجفی (نفر اول) ، رسول بلاوی (نفر دوم) ، سیدناصر جابری (نفر سوم)

چکیده

نشانه معناشناسی ابزاری دقیق در خدمت مطالعه مکانیسم شکل گیری و تولید معناست. دو گونه مهم شناختی و عاطفی در جریان سیّال گفتمان ادبی باعث تولید معنا می شوند. از آن جا که گفتمان حاکم بر دو شعر «مرثیه الحلّاج» ادونیس و «مرگ ناصری» شاملو، بر پایه ارتباط گستره ای و فشاره ای بنا نهاده شده است، این مقاله در صدد آن است تا با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و به شیوه تطبیقی به بررسی نظام تنشی-عاطفی موجود در این دو شعر پرداخته و ضمن تطبیق اشعار، ساز و کارهای شکل گیری، تولید، تداوم معنای عاطفی و تعامل آن با سایر معانی را تبیین کرده و چگونگی شراکت نشانه-معناها در تولید معنا را توضیح دهد. هدف از ارئه این مقاله بررسی ویژگی های حسّی-ادراکی این دو شعر است تا نشان داده شود که چگونه «موضع گفتمانی»، «اتّصال و انفصال گفتمانی»، «تاثیر افعال»، «دور نما سازی» ، «ریتم و آهنگ» و «تنش و بر خلاف جریان حرکت کردن» به تعالی و جاودانگی منجر می شود و عناصر سازنده گفتمانِ دو گفته پرداز در جهت جاودانه کردن نام و خاطره دو شَوِشگر است. به عبارت دیگر این مقاله در پی آن است تا نشان دهد که چگونه حلّاج و ناصری از طریق رابطه احساسی و تنشی از منِ شخصی عبور کرده و سپس در فرآیندی ایثارگرایانه، بر خلاف جهت معمول حرکت کننده و استعلایی به جاودانگان می پیوندند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که عناصر دخیل در ساز و کارهای تولید گفتمان عاطفی، در نهایت امر در جهت تثبیت معنای مورد نظر دو گفته پرداز عمل کرده اند.