05 اردیبهشت 1403
سيدناصر جابري

سیدناصر جابری

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی: دانشکده ادبیات و علوم انسانی - گروه زبان و ادبیات فارسی
تحصیلات: دکترای تخصصی / زبان و ادبیات فارسی
تلفن: 07733444574
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان آفرينش بلاغي با واژگان و اصطلاحات صرف و نحو (بر مبناي بررسي نرم افزاري ديوان هاي اشعار فارسي از ابتدا تا دور معاصر)
نوع پژوهش مقالات در نشریات
کلیدواژه‌ها
ثبت نشده‌است!
مجله فنون ادبی
شناسه DOI
پژوهشگران سیدناصر جابری (نفر اول) ، ناصر زارع (نفر دوم)

چکیده

آموزش صرف و نحو در مدارس سنتی و در میان علما و شعرا، عمری طولانی دارد و همین امر موجب انعکاس واژگان و اصطلاحات آن به شکلی هنری، در شعر فارسی شده است. بر این مبنا در این تحقیق سؤال این بوده است که خلاقیّت شاعرانه در کدام صورخیال محقق شده و چه روابطی میان صور خیال و قواعد نحوی برقرار شده است و کدام شاعران از این ظرفیت بهره برده اند. روش تحقیق تحلیلی- توصیفی و مبتنی بر مطالعه دواوین شاعران بوده و از نرم افزار درج نیز بهره گرفته شده است. این تحقیق نشان می دهد که دامن? کاربرد واژگان صرف و نحو در اشعار فارسی وسیع بوده است. دامن? نام های شاعرانی که با واژگان این دانش حشر و نشر داشته اند نیز گسترده است و پهن? تاریخی وسیعی از قرن پنجم تا دور? معاصر را در برگرفته است. هم آیندی تصاویرِ ملهم از صرف و نحو یکی از نکات قابل تأمل در اشعار بررسی شده است؛ اغلب سه تصویر ایهام، حسن تعلیل و مراعات نظیر با هم تلفیق می شود. دایر? بلاغی از لحاظ گوناگونی و تنوع نیز نسبتاً گسترده بوده، عناصری مانند تشبیه، استعاره، کنایه، ایهام، حسن تعلیل، تمثیل، تمثیل رمزی، ارسال المثل و چیستان را در بر می گیرد. قاعده مندی دانش نحو برای اثبات موضوعات و مضامین مد نظر شاعران زمین? مناسبی برای تصاویر تمثیلی و تعلیلی بوده است. شکل حروف و کلمات، معانی مختلف آن ها و قابلیت تصریف و اشتقاق زمین? تشبیه، استعاره، کنایه و ایهام را به وجود آورده است.