ناصر زارع

واقعۀ دنشوای یکی از مهم ترین حوادث سیاسی در تاریخ سیاسی مصر به شمار می رود و طبیعی بود که تأثیر مضاعفی بر شاعران و اشعار آن ها بگذارد. معادلۀ بوزیمان معادله ای عاطفه سنج است که می توان بر اساس آن میزان ادبیّت سبک ها را سنجید. احمد شوقی و حافظ ابراهیم از جمله شاعران معاصری بودند که علی رغم اینکه از نظر موقعیت سیاسی و اجتماعی تفاوت ویژه ای با همدیگر داشتند، به این موضوع پرداختند؛ از این رو طرح چنین پرسشی بیهوده به نظر نمی رسد که چه عاملی باعث شده است که این دو شاعر معاصر، به این حادثه واکنش نشان دادند؟ احمد شوقی(1932-1868) در قصیده ای 14 بیتی تحت عنوان "ذکری دنشوای" و حافظ ابراهیم (1932-1871) نیز در قصیده ای 24 بیتی با عنوان "حادثة دنشوای" این واقعه را به تصویر کشیده اند. هدف نوشتار پیش رو، بررسی موازنه ای میزان ادبیّت سبک در قصاید فوق الذکر است که با تکیه بر معادلۀ بوزیمان، دانشمند معروف آلمانی نگاشته شده است تا نشان دهد درسایۀ سبک شناسی آماری، سبک کدام یک از دو شاعر، ادبی تر است. گفتنی است که پژوهش حاضر با روش تحلیلی-آماری و با رویکرد سبک شناسانه نگاشته شده است. یافته های پژوهش، بیانگر آن است که سبک احمد شوقی بخاطر به کارگیری نوع موسیقی داخلی و خارجی و تأثیر پذیری وی از عاطفه شاعران و بزرگان رومانتیسیسم فرانسوی از جمله ویکتور هوگو از ادبیّت بیشتری برخوردار است.