محمد رضایی

سابقه و هدف: تغییرات اقلیمی و جنبش پایداری محیط زیست، بسیاری از سیاستگذاران، بنگاهها را وادار به بازنگری در رفتار خود کرده است. بخش مالی و بانکی نیز از این قاعده مستثنی نیست و در حال گذار به سمت تحول دیجیتال است. موسسات مالی در سطح جهان به طور فزاینده ای برای فعالیت خود به خدمات بانکداری دیجیتال روی می آورند که بهره وری عملیاتی بالاتر و تأثیر زیست محیطی کمتر اما قابل توجهی را ارائه می دهد. ایران به عنوان یکی از آسیب پذیرترین کشورها در برابر تغییرات آب و هوا، گرم شدن کره زمین و وخامت محیط زیست ارزیابی می شود. بنابراین درک حساسیت ایران نسبت به تغییر اقلیم برای سیاستگزارانی که هدفشان یافتن راههایی برای کاهش تغییرات آب وهوایی و ارتقای پایداری محیطی زیست است بیش از پیش ضروری می شود. مواد و روش ها: تجزیه و تحلیل داده ها مبتنی بر الگوی اقتصاد سنجی داده های تابلویی با روش حداقل مربعات تعمیم یافته است. برای این منظور، از متغیر بانکداری دیجیتال در کنار تولید ناخالص داخلی، نرخ شهرنشینی، مصرف انرژی و صنعتی شدن به عنوان متغیرهای مستقل استفاده شده است. داده های مربوط به تعداد تراکنش های بانکی دیجیتال براساس مجموع تراکنش های پنج ابزار پرداخت دیجیتالی شامل: موبایل بانک، اینترنت بانک، خودپرداز ها،کارتخوان های فروشگاهی و پایانه های شعب از تارنمای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای هر استان به صورت سالانه استخراج گردیده است. همچنین داده های مربوط به میزان انتشار سرانه گاز دی اکسید کربن از میزان مصرف بنزین، نفت سفید، نفت گاز، نفت کوره، گاز طبیعی و گازمایع منتشر شده در آمارنامه فرآورده های انرژی زای شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، ترازنامه انرژی و ترازنامه هیدروکربنی کشور اخذ و سپس با استفاده از ضرایب تبدیل بکار رفته در ترازنامه انرژی کشور به میزان انتشارگاز CO2 برحسب تن متریک تبدیل شده است. نتایج و بحث: نتایج نشان می دهد که متغیر بانکداری دیجیتال دارای تاثیر منفی و معنی دار بر انتشار کربن در استانهای ایران می باشند. افزایش در سرانه تراکنش های بانکداری دیجیتال همچنین تولید ناخالص داخلی سرانه وکاهش در نرخ شهرنشینی؛ می تواند منجر به کاهش قابل توجهی در شدت انرژی و سرانه انتشار دی اکسید کربن گردد. علاوه بر این اثر متغیر سرانه تولید ناخالص داخلی بر انتشار کربن، ضریب تولید مثبت (0.44) و