رحیم نیکخواه

هدف: پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر استفاده از عصاره های گیاهی گزنه و ترشک و اسانس های گیاهی اکالیپتوس و زنیان جهت حفظ کیفیت میوه گوجه فرنگی در طی 30 روز انبارداری طراحی و اجرا شده است. روش‏شناسی: آزمایش به زمینه: گوجه فرنگی یکی از سبزیجات پرمصرف در سراسر جهان و باارزش تغذیه ای بالا است که بعد از برداشت به تنفس خود ادامه می دهد، در اثر تداوم تنفس به تدریج دچار فساد می شود. این فسادها به نحو گسترده ای طعم، عطر و ظاهر محصول را تحت تاثیر قرار می دهد. استفاده از یک پوشش خوراکی محافظ، می تواند مدت تازگی محصول را افزایش دهد. صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. میوه ها با تیمارهای مورد نظر که در جدول3-1 آمده است و آب مقطر که به عنوان شاهد است، تیمارشدند و در یخچال دردمای 10درجه سانتی گراد قرار گرفتند. مدت نگهداری میوه ها 30روز در نظرگرفته شد که هر 10روز یکبار شاخص های درصدکاهش وزن میوه، pHآب میوه، استحکام بافت، مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتراسیون، ویتامین ث و لیکوپن مورد بررسی قرارگرفتند. یافته‏ها: نتایج نشان داد که استفاده از اسانس های اکالیپتوس1 + گزنه1 با 17/ 4 درصد کاهش وزن بهترین تیمار درمقایسه با شاهد و سایر تیمارها، در پایان دوره (روز 3ام) نگهداری بود. این تیمار کاهش وزن میوه را به طور معنی داری محدود کرده و توانستند افت وزن را تا پایان دوره انبارداری به حداقل برسانند. همچنین، استفاده از این اسانس ها موجب حفظ سفتی بافت میوه شد. کمترین استحکام در پایان دوره انبارداری (روز سی ام) مربوط به تیمار شاهد با مقدار 78/1 کیلوگرم بر سانتی متر مربع بود. در پایان دوره انبارداری (روز 30ام)، تیمارهای ترکیبی اکالیپتوس1+ گزنه2 و اکالیپتوس 2+ گزنه2 با مقادیر 98/3 و 98/3 کیلوگرم بر سانتی متر مربع، بیشترین استحکام بافت را نشان دادند. روند تغییرات اسیدیته قابل تیتراسیون نیز بیانگر این بود که تیمارهای اکالیپتوس و ترکیبات آن ها، به ویژه در ترکیب با گزنه و ترشک، توانسته اند اسیدیته کل را بهتر حفظ کنند. تیمارهای زنیان و ترکیبات آن ها با گزنه و ترشک2 نیز عملکرد قابل قبولی داشتند. تیمار شاهد کاهش چشمگیری در اسیدیته (34/0 میلی گرم در 100 گرم وزن میوه) طی دوره انبارداری داشت که نشان دهنده کاهش کیفیت این صفت در نبود محافظت مناسب است. میزان مواد جامد محلول (TSS) در ت