Research Info

Home \تحلیل کارکرد معنایی پادگفتمان ...
Title تحليل كاركرد معنايي پادگفتمان ها درنهج البلاغه (نمونه مورد مطالعه نامه امام علي (ع) به عثمان بن حنيف)
Type Article
Keywords نهج البلاغه، پادگفتمان، امام علي (ع)، عثمان بن حنيف.
Abstract كلام امام علي (ع)، سراسر شگفتي است و نهج البلاغه، مجموعه اي است كه عبارات نغز و محفوف به رموز و اسرار گفتار را در خود جمع كرده است. استفاده از واژگان خاص، همراه با بار معنايي قوي، در كنار اسلوب هاي وزين كلامي و ساختاري، بر زيبايي اين كلام افزوده است. گفتاري كه كشف روابط معنايي واژگان و جملات، در سايه عناصر معنايي؛ همچون وجود پادهاي پشتيبان اثربخشي آن را دو چندان كرده است. اين عناصر معنايي عموماً پاره گفتارهايي حمايتي هستند كه در كنار هستۀ گفتمان در روايت حضور مي يابند و يك هالۀ معنايي حمايتي را ايجاد مي كنند و به اين ترتيب، هستۀ گفتمان را در افت وخيزهاي روايت تقويت و حمايت مي كنند. فرايند گفتماني، حاصل وجود عوامل متعددي است كه با ايفاي نقش خود، ارتباط ميان طرفين گفتمان را شكل داده و به دنبال آن، اثرگذاري و اقناع مخاطب تحقق مي يابد. يك سخنور ماهر با كمك ابزارهاي مختلف، مي كوشد تا نفوذ كلام خويش را بر مخاطب بيفزايد. وجود گفتمان هايي حمايت گر و پشتيبان، در خوانش گفتمان هاي نظام مندي همچون نهج البلاغه، از جمله ابزارهايي است كه بسيار راهگشا خواهد بود. اين هاله هاي گفتماني يا پادگفتمان ها، با كاركردهاي معنايي ويژة خود؛ همچون ترميم، تعديل، تأييد، توجيه، تأثير بيشتر بر مخاطب و يا حتي القاي حس خاص به مخاطب، نقش مهمي در شكل دهي فرايند معناسازي دارند. نامة امام علي (ع) به كارگزار خود، عثمان بن حنيف، از گفتمان هايي است كه به زيبايي نمايانگر تأثيرات ايجابي و سلبي حاصل از به كارگيري پادگفتمان در تثبيت و انسجام معنا است. اين پژوهش مي كوشد با روشي توصيفي-تحليلي، به اين سؤال اصلي پاسخ دهد كه استفاده از پادسازي عناصر معناساز، در كلام امام علي (ع) با كمك چه مؤلفه هايي شكل گرفته است؟ يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه اين نامه، حامل برخي ويژگي هاي معنايي پادگفتمان از قبيل؛ پادهاي استعاري، تشبيهي، كنائي، تودرتو، ارجاعي و به كارگيري مناسب و شايستة پادهاي تطابقي، شاهد آوردن، سوگند خوردن و ... است كه نشان از قوت و قدرت گويندة كلام و اعجاز ايشان در گفتار است.
Researchers Hossein Mohtadi (First researcher) , Forok Farahmand Harami (Second researcher)