حبیب اله سعیدی نیا

در خلال جنگ جهانی دوم (1945-1942م.)، هزاران تبعیدی لهستانی که به اتحاد جماهیر شوروی گسیل شده بودند، پس از تحمل رنج های طاقت فرسا بر پایه انعقاد پیمان های دیپلماتیک از اردوگاه های سیبری به خاک ایران منتقل گردیدند. شمار محدودی از این مهاجران در برابر دخالت های رسانه ای قدرت های متفق به فعالیت های رسانه ای و خبری متنوعی مبادرت ورزیدند. این پژوهش بر مبنای شیوه مطالعات کتابخانه ای و رویکرد توصیفی- تحلیلی و بر پایه منابع تاریخی چون اسناد آرشیوی، روزنامه ها، عکس و فیلم های خبری، برنامه های رادیویی و سایر منابع مرتبط در صدد پاسخ به این پرسش است که چگونه مهاجران لهستانی مقیم ایران طی جنگ جهانی دوم در برابر سیاست های اطلاعاتی تحمیلی اتخاذ شده متفقین با همکاری شوروی دست به مقاومت فرهنگی و تقابل رسانه ای زدند؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که مهاجران لهستانی به منظور پاسداشت هویت سرزمینی خویش در ایام تبعید و در مواجهه با کنترل رسانه ها توسط دولت های متفق، از رهگذر فعالیت هایی نظیر عکاسی، انتشار نشریات و تولید برنامه های مختلف از جمله برنامه های رادیویی به زبان مادری به تقابل رسانه ای و مقاومت فرهنگی روی آوردند. این پیکار فرهنگی- سیاسی با تشدید سانسور از سوی شوروی و مقامات انگلیسی و آمریکایی همراه شد.