مشخصات پژوهش

عنوان	بررسی اثرات درمعرض قرارگیری میکروپلاستیک در بافت های آبشش، کبد و دستگاه گوارش ماهی سی باس آسیایی
نوع پژوهش	پایان‌نامه
کلیدواژه‌ها	تجمع، سمیت، مسیر مواجهه، فلز سنگین، اثرات زیستی، محیط آبی
چکیده	میکروپلاستیک ها (MPs) به عنوان آلاینده های نوظهور محیط های آبی، به دلیل پایداری زیستی و توان تجمع در زنجیره غذایی، تهدید جدی برای سلامت آبزیان و ایمنی غذایی انسان هستند. هدف این مطالعه بررسی میزان و الگوی تجمع میکروپلاستیک ها در آبشش، دستگاه گوارش (معده و روده) و کبد تحت تیمارهای مختلف مواجهه، شامل تغذیه با خوراک آلوده، قرارگیری در آب حاوی میکروپلاستیک و مواجهه ترکیبی میکروپلاستیک و فلز نیکل بود. فرض پژوهش بر این بود که مسیر مواجهه، نوع پلیمر و حضور آلاینده های همراه، نقش مهمی در توزیع بافتی و شدت تجمع دارند. در این مطالعه تجربی، 300 بچه ماهی سی باس آسیایی با میانگین وزن 0.3 ± 38.5 از مزرعه پرورش تهیه و پس از 14 روز سازگاری، به 12 گروه آزمایشی تقسیم شدند. تیمارها شامل مواجهه غذایی با 1، 3 و 5 میلی گرم میکروپلاستیک به ازای هر گرم خوراک، مواجهه آبی با 50، 100 و 150 میلی گرم در 100 لیتر آب، مواجهه ترکیبی میکروپلاستیک و نیکل و گروه شاهد بود. دوره مواجهه چهار هفته بود و نمونه برداری هفتگی از بافت ها انجام شد. نمونه ها پس از هضم شیمیایی و فیلتراسیون، با میکروسکوپ استریو شمارش و با FTIR تأیید شدند. نتایج نشان داد تجمع میکروپلاستیک ها در بافت ها ناهمگن و وابسته به مسیر مواجهه است. دستگاه گوارش، به ویژه روده، اصلی ترین مخزن با 51.4 درصد از کل ذرات بود و تجمع آن از 10 ذره در هفته اول به 21 ذره در هفته چهارم رسید، نشان دهنده ماهیت تجمعی و غیرقابل تجزیه آلاینده ها. معده و آبشش ها به ترتیب به عنوان مخازن اولیه و مسیر جذب تنفسی ذرات عمل کردند. تجمع در کبد محدود و گذرا بود، نشان دهنده محدودیت انتقال از دستگاه گوارش به گردش خون. مواجهه غذایی و آبی بیشترین تجمع را ایجاد کردند، در حالی که تیمار ترکیبی اثر هم افزای میکروپلاستیک و نیکل را با افزایش تجمع روده ای نشان داد. تحلیل رنگ و FTIR نشان داد پلی استر در کبد و روده و پلی اتیلن در آبشش ها غالب بود.
پژوهشگران	جواد پاده بان (دانشجو)، امین اوجی فرد (استاد راهنما اول)، مهدی بی باک (استاد مشاور)، علی ارشدی (استاد مشاور)، رضا داوودی (استاد راهنما دوم)
تاریخ انجام	1404-12-26