مشخصات پژوهش

عنوان	روابط تجاری ایران و جامعه ی اقتصادی اروپا، 1336-1357
نوع پژوهش	پایان‌نامه
کلیدواژه‌ها	ایران، پهلوی دوم، جامعه ی اقتصادی اروپا، روابط تجاری، صادرات غیرنفتی.
چکیده	جامعه ی اقتصادی اروپا از بدو تأسیس در 5 فروردین 1336/25 مارس 1957، بر اساس مواد 131 تا 136 پیمان رم، روابط تجاری گسترده ای با کشورهای مختلف جهان برقرار کرد. خاورمیانه، با رشد 60 درصدی تجارت در دهه ی 1340/1960، یکی از حوزه های کلیدی تجارت این نهاد نوپا بود که ایران نیز در آن نقشی قابل توجه داشت. نمایندگی ایران نزد جامعه ی اقتصادی اروپا در 29 اسفند 1340/20 مارس 1962 افتتاح شد و موافقت نامه ی تجاری فیمابین که به تاریخ 22 مهر 1342/14 اکتبر 1963 منعقد گشت، بر اساس مواد 111 و 114 پیمان رم، با کاهش تعرفه ی گمرکی مشترک، صادرات غیرنفتی ایران مشتمل بر فرش، کشمش، خاویار و برگه ی زردآلو را 20-30 درصد افزایش داد. این توافق تا زمان پیروزی انقلاب، تجارت ایران با جامعه را از 1 به 5 میلیارد دلار رساند، اما وابستگی به نفت (95 درصد صادرات) و کسری تجاری (10-20 میلیارد دلار) چالش هایی را پدید آورد، به طوری که روابط فیمابین، همچنان جایگاه ایران را در مقام صادرکننده ی صرف مواد خام به اعضای جامعه ی اقصتاید اروپا حفظ کرد. این پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی-تحلیلی مبتنی بر اسناد و منابع دست اول، تأثیرات کلی مبادلات تجاری (تراز منفی) و اثرات مثبت توافق 1963 بر اقلام صادراتی کشور را بررسی کرده، نشان می دهد عدم تمدید موافقت نامه ی مشترک، نیز وقوع انقلاب 1357 صادرات غیرنفتی کشور را کاهش داد.
پژوهشگران	رضا آقابابا دستجردی (دانشجو)، محمد منصوری مقدم (استاد راهنما اول)، محمدرضا قلی زاده (استاد مشاور)، علی اکبر کیانی (استاد مشاور)
تاریخ انجام	1404-07-23