ابراهیم صحافی زاده

محبوبیت و فراگیری روزافزون شبکه های اجتماعی، ظرفیت آنها را در شکل دهی به افکار عمومی تقویت کرده است. به همین دلیل، نهادهای دارای قدرت و نفوذ به طور فزاینده ای در تلاشند تا از طریق روش های مختلف، از جمله استفاده از حساب های کاربری مصنوعی از قبیل بات ها، به شکل دهی افکار عمومی در راستای اهداف خود بپردازند. موجودیت های مصنوعی می توانند خطرات قابل توجهی برای آزادی تفکر، آزادی بیان و قدرت تصمیم گیری در جامعه ایجاد کنند. برای مقابله با چنین تهدیداتی، مطالعه علمی رفتار کاربران مصنوعی در شبکه اجتماعی ضروری است. با وجود پیشرفت هایی که در سال های اخیر در این حوزه صورت گرفته، اما هنوز مدل مناسبی برای شناسایی و تحلیل تأثیر کاربران مصنوعی در شبکه های اجتماعی بر افکار عمومی ارائه نشده است. در این پژوهش، یک مدل پیوست ترجیحی همسان گرای جهت دار (DHPA) به عنوان زیرساخت مدل سازی اجزای شبکه اجتماعی از جمله موجودیت های مصنوعی ارائه شده است که قابلیت ایجاد و باز تنظیم اتصالات در شبکه اجتماعی را داشته و به طور هم زمان، پویایی نگرش ها را با درنظر گرفتن ویژگی های کاربران در هنگام بیان نظرات و تمایل آنها به ایجاد روابط با دیگران مد نظر قرار می دهد. در مدل پیشنهادی کاربران مصنوعی به عنوان نوع خاصی از کاربران در شبکه اجتماعی با ویژگی های قابل تنظیم در مدل، در کنار کاربران انسانی در نظر گرفته می شوند. علاوه بر این، تمایل به همسان گرایی در کاربران و اثر آن در شکل گیری پدیده های اجتماعی که منجر به اجماع یا قطبیت در افکار عمومی می شوند نیز در مدل دیده شده است. ترکیب این ویژگی ها منجر به نتایج واقعی تری در مقایسه با مدل های مشابه می شود. در این راستا، معیارهای جدیدی نیز برای ارزیابی نحوه شکل گیری افکار عمومی و اثربخشی موجودیت های انسانی و مصنوعی معرفی شده است. در ارزیابی های انجام شده نشان داده ایم که ویژگی های شبکه اجتماعی تولید شده توسط مدل DHPA به خوبی با ویژگی های شبکه های اجتماعی واقعی مطابقت دارد و می تواند به تحلیل شرایط مختلف برای رسیدن به انواع حالت های نهایی افکار عمومی نظیر اجماع، قطبیت یا واگرایی کمک کند. به طورخاص، با استفاده از این مدل، نحوه و میزان تأثیرگذاری کاربران مصنوعی مورد بررسی قرار گرفت و عوامل مؤثر در شکل دهی افکار عمومی توسط آن ها تحلیل شد. نتایج ارزیابی ها نشان می دهد که و