|
عنوان
|
تحلیل معناشناختی واژۀ «سِرّ» در قرآن کریم: مطالعۀ روابط همنشینی و جانشینی در چارچوب زبانشناسی قرآن
|
|
نوع پژوهش
|
مقالات در همایش ها
|
|
کلیدواژهها
|
قرآن کریم، سِرّ، معنا شناسی قرآن، روابط هم نشینی، روابط جانشینی، شبکه معنایی
|
|
چکیده
|
معناشناسی، به عنوان شاخه ای بنیادین در علم زبان شناسی با بررسی نظام مند معنا در متون و تحلیل روابط بین واژگان، ابزاری کارآمد برای درک عمیق تر مفاهیم؛ به ویژه در متون دینی نظیر قرآن کریم فراهم می آورد. این پژوهش با هدف تحلیل معناشناختی واژۀ «سِرّ» در قرآن کریم و بررسی روابط هم نشینی و جانشینی آن در شبکه معنایی قرآن انجام شده است. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و استخراج آیات مرتبط، این مطالعه به این پرسش اساسی پاسخ می دهد که واژۀ «سِرّ» در بافت قرآنی با چه واژه هایی هم نشین و جانشین می شود و چه ابعاد معنایی جدیدی از آن قابل استخراج است؟ یافته ها نشان می دهد که «سِرّ» به عنوان امری پنهان در ضمیر انسان در هم نشینی با واژه هایی مانند «إخفاء»، «کتمان» و «نجوی» و در جانشینی با مفاهیمی نظیر «خَفاء» و «سَتر»، طیف وسیعی از معانی را شکل می دهد. تقابل های معنایی «سِرّ» با مفاهیمی مانند «إعلان» و «إبداء» بر دوگانگی پنهان و آشکار تأکید کرده و بر احاطۀ علمی خداوند بر تمامی سطوح وجود دلالت دارد. این پژوهش با روشن سازی روابط هم نشینی و جانشینی بین واژه ها به درک عمیق تر مفاهیم قرآنی و مسئولیت پذیری انسان در قبال پنهان داری و آشکارسازی کمک می کند و بستری برای مطالعات بین رشته ای در حوزه های زبان شناسی، فلسفه و اخلاق فراهم می آورد.
|
|
پژوهشگران
|
حسین مهتدی (نفر اول)، عذرا السادات لطیفی حسینی (نفر دوم)
|
|
تاریخ انجام
|
1404-09-30
|