مشخصات پژوهش

عنوان	تحلیل و بررسی تقابل های دوگانه در غزلیات حیدری وجودی
نوع پژوهش	پایان‌نامه
کلیدواژه‌ها	تقابل های دوگانه، ساختارگرایی، حیدری وجودی، غزل.
چکیده	تقابل های دوگانه به عنوان یکی از اساسی ترین ارکان نظریۀ ساختارگرایی، بازتابی از نظام فکری و هستی شناسانۀ بشر در طول تاریخ است. بر اساس دیدگاه سوسور، معنا و ارزش واحدهای زبانی در نسبت و تقابل با دیگر واحدهای زبان شکل می گیرد و هر واژه یا نشانه در ارتباط با غیاب یا حضور نشانه های دیگر تعریف می شود. این بنیان نظری، بستر مهمی برای تحلیل متون ادبی و کشف لایه های پنهان معنایی را فراهم می سازد. پژوهش حاضر با تکیه بر این ساختار نظری، به تحلیل و بررسی تقابل های دوگانه در غزلیات حیدری وجودی، شاعر و عارف برجستۀ معاصر افغانستان پرداخته است. هدف اصلی تحقیق، بررسی کارکرد تقابل های دوگانه در بازتاب اندیشه ها و نگرش های عرفانی شاعر و نشان دادن نقش آن ها در شکل گیری زیبایی های زبانی و شعر اوست. اهمیت این مطالعه در آن است که علاوه بر ارائۀ تصویری روشن از شیوۀ بیان و جهان بینی عرفانی حیدری وجودی، می تواند به گسترش دانش ادبیات عرفانی معاصر افغانستان و نیز کاربرد نظریه های زبان شناختی در نقد ادبی یاری رساند. روش تحقیق به صورت کتابخانه ای و با رویکرد تحلیلی_توصیفی انجام شده است. جامعه آماری شامل صد غزل برگزیده از دیوان غزلیات حیدری وجودی است که با دقت مورد تحلیل قرار گرفته است. در یافته های پژوهش، 340 نمونه تقابل شناسایی شد که در سه دستۀ کلی تقابل های معنایی، واژگانی و ادبی قرار می گیرند. بررسی بسامدها بیانگر آن است که تقابل های معنایی بیشترین حضور را دارند و این امر گویای آن است که شاعر از این ابزار زبانی در جهت بازنمایی عمیق ترین لایه های تفکر عرفانی وسلوکی بهره گرفته است. و صرفا ابزاری برای خلق تضاد های زیبایی های صوری نیستند. بنابراین، مطالعۀ حاضر علاوه بر معرفی جایگاه ویژۀ تقابل های دوگانه در شعر حیدری وجودی، می تواند الگویی برای تحلیل متون عرفانی معاصر در پرتو نظریه های زبان شناختی و نقد ساختارگرایانه به شمار آید.
پژوهشگران	سکینه عطایی (دانشجو)، حسین سلیمی (استاد راهنما اول)، مجاهد غلامی (استاد مشاور)
تاریخ انجام	1404-10-30