مشخصات پژوهش

عنوان	معناشناسی ریشۀ «غَفَرَ» و مشتقات آن در قرآن کریم با تکیه بر روابط جانشینی
نوع پژوهش	مقالات در نشریات
کلیدواژه‌ها	معناشناسی، میدان معنایی، روابط جانشینی، غَفَرَ
چکیده	معناشناسی شاخه ای از زبان شناسی است که به بررسی علمی معنا و تحلیل واژگان در نظام معنایی می پردازد. یکی از مهم ترین رویکردهایی که امروزه در علم معناشناسی مورد توجه پژوهشگران ادبی قرار گرفته، بهره گیری از روابط جانشینی است؛ زیرا با استفاده از شبکه های معنایی و بررسی واژگان در سیاق آیات، می توان به معنای دقیق تری از واژه دست یافت. واژۀ «غَفَرَ» با مشتقات گوناگون خود یکی از واژگان پرتکرار قرآن کریم است. بررسی دقیق ریشه «غفر» و مشتقات آن و تحلیل روابط معنایی آن با دیگر واژه ها، به پژوهشگر کمک می کند تا به درک عمیق تری از چگونگی ارتباط خداوند با انسان برسد و نیزبا شناخت دقیق تر این واژه می توان نگاه نو و علمی تری به واژگان قرآنی داشت و به تفسیرهای دقیق تر و کاربردی تر دست یافت. این پژوهش در پی آن است به این سؤال پاسخ دهد که جانشین های ریشۀ «غَفَرَ» و مشتقات آن در قرآن کریم کدامند؟ برای پاسخ به این سؤال از روش توصیفی – تحلیلی استفاده شده است و نتایج به دست آمده حاکی از آن است که «غَفَرَ» در محور جانشینی با واژگانی چون«کفّر»، «عفا»،«حِطّة»،«جاوز»،«بدّل»، «تاب علی»،«صفح» دارای قرابت معنایی می باشد و این واژگان به نوعی بیانگر بخشایش الهی اند و هر یک از این واژه ها بر اساس سیاق کاربردی خود، ابعاد معنایی متمایزی از مغفرت از جمله پوشاندن، محو، گذشت و بازگشت را نمایان می سازند. بر این اساس، مفهوم مغفرت واجد گستره ای چندلایه و فراتر از معنای محدود پوشش گناه است.
پژوهشگران	حسین مهتدی (نفر اول)، سیدحیدر فرع شیرازی (نفر دوم)، زهرا اعتصامیان (نفر سوم)
تاریخ انجام	1404-11-28