مشخصات پژوهش

عنوان	تحلیل انتقادی گفتمان رمان الشَّوْکُ وَالْقُرَنفُل اثر یحیی السِّنوار (بر پایه رویکرد انتقادی نورمن فرکلاف)
نوع پژوهش	پایان‌نامه
کلیدواژه‌ها	تحلیل انتقادی گفتمان، ایدئولوژی، مقاومت، نورمن فرکلاف، یحیی السنوار، الشوک و القرنفل.
چکیده	پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه ی تحلیل انتقادی گفتمان نورمن فرکلاف، به واکاوی رمان الشوک و القرنفل اثر یحیی السنوار پرداخته است تا چگونگی بازتاب قدرت، ایدئولوژی و مقاومت در ساختار زبانی و روایی اثر روشن گردد. اطلاعات این پژوهش به روش کتابخانه ای گردآوری شده و داده ها به شیوه توصیفی - تحلیلی مورد بررسی قرارگرفته است. متن اصلی رمان به زبان عربی و ترجمه ی فارسی آن با عنوان خار و میخک، ترجمه ی اسماء خواجه زاده، مبنای تحلیل و بررسی قرار گرفت. بررسی رمان در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین نشان داد که زبان در این اثر صرفاً وسیله ی روایت نیست بلکه ابزاری برای مقابله با سلطه و بازآفرینی هویت جمعی فلسطینیان است. در سطح توصیف، استفاده ی سنجیده از واژگان مترادف، متضاد، استعاره های مردمی و ساختارهای نحوی ساده اما هدفمند، واقعیت تلخ فقر، آوارگی و تبعیض را بازنمایی می کند. در سطح تفسیر، رابطه ی میان زبان و بستر اجتماعی ـ سیاسی فلسطین آشکار شد و روشن گردید که السنوار با بهره گیری از زبان روزمره و گفت وگوهای بومی، نوعی گفتمان مقاومت را می آفریند که در آن، کلمات به سلاحی فرهنگی در برابر اشغال بدل می شوند. در سطح تبیین نیز نتایج نشان داد که گفتمان حاکم بر رمان، گفتمان مقاومت است؛ گفتمانی که با بهره گیری از مؤلفه های زبانی و روایی، ایدئولوژی پایداری و آزادگی را بازتولید می کند. همچنین نویسنده توانسته است از زبان برای افشای سلطه، تقویت آگاهی جمعی و حفظ هویت فرهنگی استفاده کند. درمجموع، تحلیل انتقادی این رمان بر اساس الگوی فر کلاف ثابت کرد که زبان در این اثر نه بازتابی منفعل از واقعیت بلکه نیرویی فعال در خلق معنا و تقویت هویت جمعی ملت فلسطین است و میان زبان و جامعه رابطه ای دیالکتیکی برقرار است؛ زبانی که می تواند یا سلطه را بازتولید کند یا در برابر آن بایستد. السنوار در الشوک و القرنفل با تکیه بر همین پیوند مستقیم زبان با جامعه، نقش زبان را در مقاومت و رهایی آشکار می سازد و ادبیاتی متعهد و آگاهی بخش می آفریند که نه تنها بازتاب دهنده ی رنج های مردم فلسطین بلکه نمایانگر اراده ی آنان برای مقاومت و رهایی است.
پژوهشگران	مهدی رضائیان فرد (دانشجو)، حسین مهتدی (استاد راهنما اول)، ناصر زارع (استاد مشاور)
تاریخ انجام	1404-09-23