مشخصات پژوهش

عنوان	جایگاه باورهای عامیانه در شیوهی درمان دورهی قاجار بر مبنای متون سفرنامههای خارجی
نوع پژوهش	مقالات در نشریات
کلیدواژه‌ها	قاجاریه، پزشکی، درمان، باورهای عامیانه، سیاهان خارجی
چکیده	در دوران قاجار، جامعهی ایران با گذار تدریجی از سنت به تجدد، بهویژه در حوزهی بهداشت و درمان، روبرو بود. باورهای عامیانه، طب سنتی ایرانی و تأثیرات اولیه طب غربی، نقش مؤثری در شکلگیری نگرش عمومی نسبت به سلامت و شیوههای درمانی ایفا میکردند. گزارشهای سیاحان خارجی، تصویری قابل تأمل از برخورد جامعهی ایرانی با بیماری، درمان و مفهوم سلامت در این دوره ارائه میدهند که تلفیقی از تجربیات فردی، باورهای خرافی و تلاشهای نوپای پزشکی نوین را نشان میدهد. این پژوهش با بهرهگیری از متون تاریخی، به بررسی نفوذ و گسترش باورهای عامیانه طبی، طب سنتی ایرانی، طب غربی و عناصر خرافی در جامعهی ایران قاجاری پرداخته است. مردم در این دوره، نگرشهای گوناگونی نسبت به علل بیماریها و شیوههای درمانی داشتند که اغلب بر پایه طب سنتی، تجارب فردی یا باورهای نهادینهشده شکل میگرفت. این پژوهش با روش تاریخی و تحلیل دادههای استخراجشده از منابع معتبر، گزارههای تاریخی مرتبط با درمانگری در باورهای عامه را تبیین میکند. پرسش اصلی پژوهش این است چه عواملی در ترویج و رشد باورهای عامیانه در شیوهی درمان و پزشکی دورهی قاجار تأثیرگذار بوده است و باورهای عامیانه چه جایگاهی در شیوهی طبابت دورهی قاجاریه داشته است؟ یافتهها نشان میدهد که نگرشهای فردی و تجربههای اکتسابی گروهی در تبیین علل بیماری و انتخاب روشهای درمانی نقش بسزایی داشتهاند. طب عامیانه و طب جدید همزمان در جامعه حضور داشتند، اما مقاومت بخش زیادی از جامعه در برابر شیوههای درمانی نوین، ناشی از ضعف در امکانات بهداشتی، شرایط اقلیمی و اجتماعی خاص و نبود آگاهی عمومی نسبت به طب نوین، در گسترش باورهای عامیانه درمانی عصر قاجار بوده است. استناد: خسرویروش، سمیه؛ و سعیدینیا، حبیبالله. ( .)1404جایگاه باورهای عامیانه در شیوهی درمان دورهی قاجا
پژوهشگران	سمیه خسروی روش (نفر اول)، حبیب اله سعیدی نیا (نفر دوم)
تاریخ انجام	1404-06-01